Pomagając lekarzom w sprawach sądowych zorientowałem się, że bardzo często wieloletni proces toczy się dlatego, iż do dokumentacji medycznej nie wpisano jednego zdania. Poniżej przedstawiam 6 wpisów do dokumentacji medycznej, które mogą być kluczowe dla rozstrzygnięcia pewnego rodzaju spraw sądowych. Szczegółowego omówienia znaczenia prawnego tych wpisów dokonuję w cyklu Dokumentacja medyczna, który ukazuje się na łamach „Medycyny po Dyplomie”.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm., dalej: u.p.p.), podstawową osoba uprawnioną do dostępu do dokumentacji medycznej jest sam pacjent (art. 23 ust. 1 u.p.p.). Należy jednak podkreślić, że ustawa o prawach pacjenta przewiduje również, że prawo wglądu w dokumentację medyczną pacjent mają także: przedstawiciele ustawowi pacjenta, osoby upoważnione przez pacjenta (art. 26 ust. 1 u.p.p.) oraz inne podmioty szczególne (np. Narodowy Fundusz Zdrowia, organy rentowe, wojewódzkie komisje do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, konsultanci krajowi i wojewódzcy).

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2019 r. poz. 1127 ze zm., dalej: u.p.p.) w dokumentacji medycznej musi się znaleźć opis stanu zdrowia pacjenta (art. 23 ust. 1 u.p.p., art. 25 ust. 1 pkt 3 u.p.p.). W praktyce lekarze bardzo często zapominają o opisywaniu stanu zdrowia pacjenta i narażają się przez to na zarzut niezbadania pacjenta ewentualnie fragmentarycznego potraktowania pacjenta.

W jednym z pytań, które do mnie trafiło, lekarz poruszył problem, często spotykany w praktyce. Otóż pacjent zażądał wglądu do dokumentacji medycznej, a następnie jej kserokopii. Po dwóch dniach pacjent przyszedł i zażądał jeszcze odpisu dokumentacji medycznej. Lekarz pyta, czy ma obowiązek wydawać odpis, jeżeli wcześniej wydał pacjentowi już ksero i umożliwił przejrzenie dokumentacji medycznej.

Dostałem takie pytanie od użytkownika strony: czy najbliższa rodzina ma prawo wglądu w dokumentację medyczną pacjenta po jego śmierci. Szczegółowo zagadnienia związane z udostępnieniem dokumentacji medycznej najbliższej rodzinie reguluje art. 26 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2019 r., poz. 1127 ze zm., dalej: u.p.p.). Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.p.p., „Po śmierci pacjenta dokumentacja medyczna jest udostępniana osobie upoważnionej przez pacjenta za życia lub osobie, która w chwili zgonu pacjenta była jego przedstawicielem ustawowym. Dokumentacja medyczna jest udostępniana także osobie bliskiej, chyba że udostępnieniu sprzeciwi się inna osoba bliska lub sprzeciwił się temu pacjent za życia, z zastrzeżeniem ust. 2a i 2b”. Z przepisu tego wprost wynika, że po śmierci pacjenta niektóre osoby mają dostęp do dokumentacji medycznej.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.), „Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta”. Poza tym ogólnym wskazaniem, że chodzi o „osobę upoważnioną” ustawa nie precyzuje w jaki sposób powinno wyglądać samo upoważnienie. Pewne wymogi dotyczące upoważnienia sprecyzowano w § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. poz. 2069), zgodnie z którym: „W dokumentacji indywidualnej wewnętrznej zamieszcza się lub dołącza do niej […] oświadczenie pacjenta o upoważnieniu do uzyskiwania dokumentacji, ze wskazaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej”.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.), „Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta”.

Artykuł 42 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm., dalej: u.z.l.) przesądza, że: „Lekarz orzeka o stanie zdrowia określonej osoby po uprzednim, osobistym jej zbadaniu lub zbadaniu jej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej tej osoby”. Z tego przepisu wynika, że przed wystawieniem jakiegokolwiek orzeczenia o zdrowiu pacjenta lekarz ma obowiązek go zbadać (osobiście bądź za pomocą systemów teleinformatycznych lub systemów łączności).