Sytuacje wymagające z mocy prawa pisemnej zgody pacjenta

  Ostatnio otrzymałem pytanie, czy poza ogólną regulacją zawartą w art. 34 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty („Lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta, po uzyskaniu jego pisemnej zgody”) istnieją konkretne, określone zabiegi, w których lekarz musi z mocy prawa uzyskać pisemną zgodę pacjenta.
  Odpowiadając na to pytanie - tak, istnieją sytuacje (zabiegi), w których lekarz jest z mocy prawa obowiązany odebrać od pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego pisemną zgodę. Sytuacje te to przede wszystkim:
 ─ przeprowadzenie lekarskiego badania kwalifikacyjnego do obowiązkowego szczepienia ochronnego  u osoby, która ukończyła 6 rok życia, a nie osiągnęła pełnoletności, bez obecności osoby, która sprawuje prawną pieczę nad tą osobą, albo opiekuna faktycznego;
 ─ wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego u osoby, która ukończyła 6 rok życia, a nie osiągnęła pełnoletności, bez obecności osoby, która sprawuje prawną pieczę nad tą osobą, albo opiekuna faktycznego;
 ─ przerwanie ciąży (w przypadku małoletniej lub kobiety ubezwłasnowolnionej całkowicie wymagana jest pisemna zgoda jej przedstawiciela ustawowego; w przypadku małoletniej powyżej 13 roku życia wymagana jest również pisemna zgoda tej osoby; w przypadku małoletniej poniżej 13 roku życia wymagana jest zgoda sądu opiekuńczego);
 ─ pobranie komórek, tkanek lub narządu w celu ich przeszczepienia określonemu biorcy;
 ─ przyjęcie komórek, tkanek lub narządu od określonego dawcy (wymóg wyrażenia zgody na przyjęcie przeszczepu od określonego dawcy nie dotyczy szpiku lub innych regenerujących się komórek i tkanek);
 ─ wgląd w dokumentację medyczną pacjenta przez Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego;
 ─ przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego;
 ─ punkcja podpotyliczna lub lędźwiowa przeprowadzana w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego lub podania leków (u pacjentów przyjętych do szpitala psychiatrycznego bez ich zgody lub bez zgody ich przedstawiciela ustawowego);
 ─ leczenie elektrowstrząsami (u pacjentów przyjętych do szpitala psychiatrycznego bez ich zgody lub bez zgody ich przedstawiciela ustawowego);
 ─ przyjęcie do szpitala psychiatrycznego osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej całkowicie za pisemną zgodą jej przedstawiciela ustawowego.
  Na koniec warto podkreślić, że sytuacje, w których lekarz z mocy prawa musi odebrać od pacjenta zgodę na piśmie, są określane w przepisach różnych aktów prawnych (często rozporządzeń) i mogą się zmieniać. W przypadku, gdy ww. katalog zostanie zmieniony, będę go uzupełniał.

Radosław Tymiński