25.11.2013

Kiedy osoba bliska może zostać wyproszona?

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2019 r., poz. 1127 ze zm.), „Na życzenie pacjenta przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych może być obecna osoba bliska”. Z przepisu tego wynikają dwa prawa: prawo samego pacjenta do udzielania mu świadczeń w obecności osoby bliskiej oraz prawo osoby bliskiej do uczestniczenia w udzielaniu świadczeń zdrowotnych danemu pacjentowi. Korelatem tych praw jest obowiązek osób udzielających świadczeń medycznych i podmiotów leczniczych stworzenia możliwości uczestniczenia osobie bliskiej w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych. Przepis nie zawęża możliwości tego uczestnictwa tylko do niektórych etapów czy rodzajów postępowania, co oznacza, że osoba bliska może uczestniczyć we wszystkich rodzajach i etapach udzielania świadczeń zdrowotnych (np. w diagnozowaniu, operowaniu i rehabilitacji).

Sytuacje, w których można odmówić osobie bliskiej prawa do uczestniczenia w udzielaniu świadczeń zdrowotnych, wprost przewidziano w art. 21 ust. 2 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem lekarz (lub inna osoba wykonująca zawód medyczny) udzielający świadczeń zdrowotnych pacjentowi może odmówić obecności osoby bliskiej przy udzielaniu tych świadczeń, gdy istnienie prawdopodobieństwa wystąpienia „zagrożenia epidemicznego” lub przemawia za tym wzgląd na „bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta”. W tym miejscu należy podkreślić dwie sprawy: po pierwsze, lekarz może odmówić osobie bliskiej prawa do uczestnictwa w udzielaniu świadczeń zdrowotnych danemu pacjentowi, lecz nie musi; po drugie, ocena, czy występuje jedna z ww. sytuacji należy wyłącznie do lekarza udzielającego świadczeń zdrowotnych pacjentowi. Oprócz powyższych dwóch przypadków trzeba jeszcze wskazać na sytuację, w której lekarz ma obowiązek odmówienia osobie bliskiej prawa do obecności przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych pacjentowi: chodzi mianowicie o sytuację, w której pacjent nie zgadza się na obecność takiej osoby (o ile sam pacjent jest oczywiście zdolny do wyrażania zgody).

Podsumowując, lekarz może wyprosić osobę bliską w sytuacji, w której wystąpi jedna ze wskazanych powyżej okoliczności, tj. prawdopodobieństwo powstania zagrożenia epidemicznego lub zagrożenie bezpieczeństwa zdrowotnego pacjenta. Z kolei w przypadku, gdy pacjent nie wyrazi zgody na udział osoby bliskiej w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych lekarz ma obowiązek wyprosić pacjenta. Należy dodać, że odmowę dopuszczenia osoby bliskiej do obecności przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych trzeba zawsze odnotować w dokumentacji medycznej.

 

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżeń prawnych.