Ile jest spraw sądowych, dotyczących błędów medycznych w Polsce?

  Co jakiś czas przychodzą do mnie pytania o to, ile jest spraw sądowych dotyczących błędów medycznych. W wywiadzie dla Medycyny Praktycznej (zobacz tutaj) podałem, że „każdego roku toczy się 8–10 tys. spraw o błędy medyczne”. W nawiązaniu do tego wywiadu jeden z użytkowników mojej strony poprosił o wskazanie, czy są to jedynie moje własne szacunki „mające nakręcić lekarzy na usługi prawne” czy też dane te mają „odzwierciedlenie w statystykach” organów prowadzących postępowania dotyczące błędów medycznych. Poniżej odpowiedź wraz z kilkoma refleksjami.
  Tak jak rok temu, tak i obecnie podtrzymuję twierdzenie, że rocznie przeciwko lekarzom i podmiotom leczniczym toczy się około 10.000 postępowań dotyczących odpowiedzialności zawodowej, karnej lub cywilnej. Dane te mają swoje potwierdzenie w sprawozdaniach publikowanych przez podmioty prowadzące dane sprawy. I tak danych udostępnionych przez:
    Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej wynika, że w 2016 r. do izb lekarskich wpłynęło 2998 skarg na postępowanie lekarzy, inicjujących postępowanie w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej (tutaj można zaobserwować pewien spadek w stosunku do lat poprzednich);
    Prokuraturę Krajową wynika, że w 2016 r. prokuratury w całym kraju prowadziły 4963 postępowania dotyczące błędów medycznych (tu warto odnotować duży – 32% - wzrost w porównaniu z 2015 r.);
    Rynek Zdrowia wynika, że w 2014 r. do wojewódzkich komisji ds. zdarzeń medycznych wpłynęło 1197 wniosków (tendencja rosnąca).
  Podsumowując te dane można stwierdzić, że rocznie jest prowadzone ponad 8 tysięcy sprawy dotyczących błędów medycznych. Należy jednak podkreślić, że powyższe dane nie uwzględniają spraw cywilnych, ponieważ nie ma dostępnych statystyk, mówiących o liczbie pozwanych lekarzy i podmiotów leczniczych. Moim zdaniem, liczbę spraw cywilnych przeciwko lekarzom i podmiotom leczniczym można spokojnie szacować na około 2 tysiące rocznie, ponieważ z moich obserwacji wynika, że około 40% spraw ma charakter podwójny (tzn. jest równocześnie prowadzona sprawa karna i cywilna albo zawodowa i cywilna), a jest też wiele samodzielnych spraw cywilnych (tj. jest prowadzona wyłącznie sprawa cywilna).
  Na koniec warto jednak podać jedną optymistyczną informację: większość tych spraw, m.in. dzięki podejmowaniu aktywnej obrony przez lekarzy i ich pełnomocników (obrońców), jest umarzana albo kończy się uniewinnieniem lekarza. Jak trafnie bowiem zauważył Julian Tuwim: „Sąd: to grupa ludzi, orzekająca która strona miała lepszego adwokata”.

Radosław Tymiński