24.11
2013

Kim jest przedstawiciel ustawowy pacjenta?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Przepisy ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm., dalej: u.p.p.) oraz ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm., dalej: u.z.l.) w wielu miejscach posługują się pojęciem „przedstawiciela ustawowego” (zob. np. art. 31 ust. 2 u.z.l.; art. 32 ust. 2 u.z.l.; art. 9 ust. 2 u.p.p.), nie definiując tego pojęcia. Z tego względu w praktyce lekarze posługują się nim intuicyjnie i często pytają o jego precyzyjne znaczenie.

Przed wyjaśnieniem tego pojęcia należy zauważyć, że przepisy prawa rozróżniają dwa rodzaje przedstawicielstwa:

― ustawowe, które wynika z konkretnego przepisu ustawy. Przepisy wymienionych w akapicie 1 ustaw odnoszą się wyłącznie do przedstawiciela ustawowego;

― umowne, którego źródłem jego jest umowa pomiędzy stronami, w której jedna czyni drugą swoim przedstawicielem, co jest najczęściej nazywane pełnomocnictwem (zob. art. 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Należy zaznaczyć, że w polskim systemie prawa osoba fizyczna nie może ustanowić pełnomocnika do wyrażania zgody na czynności i zabiegi medyczne.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm., dalej k.r.o.) przedstawicielem ustawowym jest:

― każdy z rodziców dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka (art. 98 § 1 k.r.o.);

― opiekun prawny dziecka pozostającego pod jego opieką (art. 155 § 1-2 k.r.o.) – o ustanowieniu opiekunem prawnym rozstrzyga sąd opiekuńczy postanowieniem. Osoba twierdząca, że jest opiekunem prawnym musi zatem wylegitymować się takim postanowieniem sądu opiekuńczego[1].

 

Radosław Tymiński

 

[1] W odosobnionych przypadkach działać jak przedstawiciel ustawowy może też kurator, o ile wynika to z postanowienia sądu, który ustanowił kuratelę.

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.