19.06
2017

Ile razy należy wykonywać badanie USG w czasie ciąży fizjologicznej?

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

 Prowadząc ostatnio kurs dla lekarzy-położników z zakresu prawno-medycznych aspektów wykonywania USG w czasie ciąży, zwróciłem uwagę, że badanie ultrasonograficzne należy wykonać w ciąży co najmniej 4-5 razy. Spostrzeżenie to wzbudziło żywą dyskusję z dwóch powodów: po pierwsze, dlatego, że wygłosił ją prawnik, który zabrał głos w kwestii medycznej. Po drugie, z tego powodu, że wielu lekarzy stwierdziło, że nie ma konieczności medycznej 5-krotnego wykonywania badania USG w czasie ciąży. Poniżej pozwolę więc sobie wytłumaczyć, dlaczego prawnik powinien o tej sprawie mówić i skąd wzięła się liczba 5 badań USG w ciąży.
  Na wstępie należy podkreślić, że prawnik może wypowiadać się w tej sprawie, ponieważ kwestie ilości badań ultrasonograficznych wykonywanych w ciąży u każdej kobiety ciężarnej regulują przepisy dwóch rozporządzeń Ministra Zdrowia: z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem (rozporządzenie 1) oraz z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w dziedzinie położnictwa i ginekologii z zakresu okołoporodowej opieki położniczo-ginekologicznej, sprawowanej nad kobietą w okresie ciąży, porodu, połogu, w przypadkach występowania określonych powikłań oraz opieki nad kobietą w sytuacji niepowodzeń położniczych (rozporządzenie 2).
  Zgodnie z rozporządzeniem 1: badanie ultrasonograficzne u kobiety ciężarnej w ciąży fizjologicznej należy wykonać 3 razy pomiędzy 11-14 tygodniem ciąży; 21-26 t.c. oraz 27-32 t.c. W przypadku ciąży powyżej 40 t.c. należy wykonać jedno dodatkowe badanie ultrasonograficzne (standard II. Zalecany zakres świadczeń profilaktycznych i działań w zakresie promocji zdrowia oraz badań diagnostycznych i konsultacji medycznych, wykonywanych u kobiet w okresie ciąży, wraz z okresami ich przeprowadzania). Stąd wynika, że do 40 t.c. należy wykonać badanie USG co najmniej trzykrotnie.
Niewiele osób jednak pamięta, że rozporządzenie 2 wprowadza nie tylko obowiązki dotyczące ciąż powikłanych, lecz także ustanawia obowiązki – w tym dotyczące wykonywania badania ultrasonograficznego – u każdej ciężarnej w celu oceny pewnych czynników ryzyka. I tak zgodnie z tym rozporządzeniem u każdej ciężarnej:
•    w  celu  oceny  ryzyka  bezobjawowego  skracania  szyjki macicy  należy  ocenić w badaniu ultrasonograficznym pomiędzy 18 a 22 tygodniem ciąży długość zamkniętego kanału szyjki (standard IV ust. 4) – należy podkreślić, że przepis ten ustanawia termin dodatkowego badania USG, ponieważ ma być ono wykonane pomiędzy 18-22 t.c., a więc w innym terminie niż badania zalecone w rozporządzeniu 1;
•    w celu rozpoznania zwiększonego ryzyka niedotlenienia wewnątrzmacicznego płodu należy dokonać  dokładnej  oceny  biometrii  płodu  oraz  indeksu  płynu  owodniowego w badaniu ultrasonograficznym, wykonywanym pomiędzy 28 a 32 tygodniem ciąży (standard V ust. 3 pkt 1) – badanie to może, choć nie musi, być więc połączone z trzecim USG w ciąży fizjologicznej.
  Podsumowując ten fragment rozważań, z mocy samego prawa kobieta w ciąży fizjologicznej do 40 t.c. powinna mieć wykonane co najmniej 4-5, a powyżej 40 t.c. co najmniej 5-6 badań ultrasonograficznych. W przypadku sporu prawnego pomiędzy lekarzem prowadzącym ciążę a pacjentką wykonanie mniejszej ilości badań ultrasonograficznych można skutkować uznaniem, że lekarz prowadził ciążę w sposób niezgody z wymogami ustalonymi przez obowiązujące prawo.

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.