22.07.2014

Przemoc w rodzinie - kiedy informować

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

  Ostatnio trafiło do mnie kilka pytań związanych z przemocą w rodzinie i procedurą niebieskiej karty. Najczęściej użytkownicy strony www.prawalekarza.pl pytają o to kiedy mają zawiadamiać odpowiednie służby.
  Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, „Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych lub zawodowych powzięły podejrzenie o popełnieniu ściganego z urzędu przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie, niezwłocznie zawiadamiają o tym Policję lub prokuratora”. Z przepisu tego wprost wynika, że podmiotami, które trzeba zawiadomić o podejrzeniu stosowania przemocy w rodzinie, są policja lub prokuratura oraz, że lekarz ma obowiązek powiadomić ww. podmioty, gdyż jest „osobą, która w związku z wykonywaniem swoich obowiązków zawodowych” mogła wejść w posiadanie informacji na temat przemocy w rodzinie.
  Należy jednak zauważyć, że przepis wprost rozstrzyga, iż nie każdy przypadek podejrzenia przemocy w rodzinie trzeba zgłaszać. Przede wszystkim przepis ten wyraźnie zawęża obowiązek powiadomienia policji lub prokuratury jedynie do podejrzenia przestępstwa z użyciem przemocy w rodzinie. Sformułowanie, że musi być to „podejrzenie przestępstwa” zawęża możliwość powiadomienia, gdyż:
  po pierwsze, przestępstwo to jedynie czyn zagrożony karą w ustawie karnej – zatem nie każde działanie, nawet sprzeczne z prawem, jest przestępstwem. Przestępstwami, o których lekarz będzie musiał w trybie omawianego przepisu zawiadomić, będę zatem przede wszystkim: zabójstwo (art. 148 k.k.), dzieciobójstwo (art. 149 k.k.), przerwanie ciąży bez zgody kobiety ciężarnej (art. 153 k.k.), nieumyślne spowodowanie śmierci (art. 155 k.k.), ciężki uszczerbek na zdrowiu (art. 156 k.k.), uszkodzenie ciała (art. 157 k.k.), uszkodzenie płodu (art. 157a k.k.), narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (art. 160 k.k.), gwałt (art. 197 k.k.);
  po drugie, nie każde działanie, które nosi cechy przestępstwa, nim jest, gdyż istnieje szereg sytuacji uchylających odpowiedzialność karną (tzw. kontratypy). Dla lekarza będą miały znaczenie przede wszystkim następujące kontratypy: zgoda pokrzywdzonego (żona zgodziła się na zabawy S-M i ma ślady uderzeń na skórze), ryzyko sportowe (np. ojciec z synem trenuje boks i syn łamie ojcu szczękę), karcenie małoletnich (dopuszczalne jest stosowanie kar fizycznych, które nie powodują rozstroju zdrowia – ojciec może uderzyć paskiem syna w tyłek; jest to dopuszczalne, o ile nie spowoduje trwałych uszczerbków na zdrowiu);
  po trzecie, lekarz może informować tylko wtedy, gdy ma podejrzenie – z natury rzeczy podejrzenie (w języku polskim oznacza „posądzenie o coś” lub „przypuszczenie istnienia czegoś”) musi mieć pewne podstawy. Oczywiście lekarz nie musi mieć pewności, ma bowiem informować o „podejrzeniu”. Należy jednak pamiętać, że polskie prawo przewiduje odpowiedzialność za bezpodstawne oskarżenia.


Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżeń prawnych.