21.01.2021

Czy należy ograniczyć kwalifikację do szczepienia przeciwko COVID-19 tylko do wywiadu?

category Szczepienia comments dodaj komentarz

Ostatnio otrzymałem niezwykle ważne i aktualne pytanie. Jedna z użytkowniczek mojej strony zapytała: „czy w związku ze stanowiskiem konsultantów krajowych w dziedzinie medycyny rodzinnej i pediatrii, a także dwóch towarzystw naukowych w sprawie kwalifikacji osób dorosłych do szczepień masowych przeciwko COVID-19 dopuszczalne jest zrezygnowanie z badania fizykalnego przy kwalifikacji do szczepienia przeciwko COVID-19?”. Odpowiedź na to pytanie, choć jednoznaczna, nie jest jednak taka, jak wiele osób się spodziewa.

Zacznę od tego, że w dniu 11 stycznia 2021 r. konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej i prezes zarządu Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej, konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii i Prezes Polskiego Towarzystwa Wakcynologii wydali stanowisko dotyczące sposobu kwalifikacji osób dorosłych do szczepień masowych przeciwko COVID-19, w którym napisano: „Mając na uwadze konieczność wykonania szczepienia u maksymalnie dużej liczby osób w możliwie najkrótszym czasie, rekomendujemy ograniczenie w kwalifikacji do szczepienia osób dorosłych jedynie do zebrania wywiadu. Osoba poddająca się szczepieniu wypełnia kwestionariusz, w gabinecie szczepień dokonywany jest pomiar temperatury ciała, lekarz w czasie wizyty analizuje odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu. Jeżeli stan zdrowia pacjenta i odpowiedzi są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości, osoba może zostać zaszczepiona”. Jak wynika z tego stanowiska, ww. osoby rekomendują rezygnację z badania fizykalnego i wykonanie go jedynie wtedy, gdy odpowiedzi pacjenta w kwestionariuszu lub jego stan zdrowia budzą wątpliwości.

W polskim systemie prawnym określono, że źródłami prawa powszechnie obowiązującego są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust. 1 Konstytucji). Oznacza to, że obowiązki prawne dla osób przebywających na terenie Polski mogą być wprowadzane albo uchylane jedynie w drodze ww. aktów prawnych. Obecnie obowiązek wykonania badania kwalifikacyjnego przed szczepieniami wynika z art. 19 ust. 6 w związku z art. 17 ust. 2-6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Oznacza to, że cytowanym stanowiskiem nie da się uchylić obowiązków prawnych, wynikających z aktów prawa powszechnie obowiązującego (w tym przypadku z ustawy). Tym samym nadal lekarzy obowiązuje wykonywanie lekarskiego badania kwalifikacyjnego. Aktualność zachowuje zatem mój wpis na blogu o obowiązkach związanych z kwalifikacją do szczepień (tutaj).  

Niemniej zgadzam się z merytoryczną warstwą stanowiska ww. Autorytetów w dziedzinie ochrony zdrowia oraz szczepień i uważam, że w celu rzeczywistego umożliwiania wykonywania szczepień masowych powinno dojść do zmiany przepisów prawa w kierunku wskazanym w przytoczonym stanowisku. Tym samym uważam, że należy to stanowisko traktować jako apel do władz.

Podsumowując, mając na uwadze możliwość dochodzenia przez pacjentów od lekarzy roszczeń związanych z nieprawidłową kwalifikacją do szczepienia, jednoznacznie rekomenduję wykonywanie lekarskiego badania kwalifikacyjnego, obejmującego również badanie fizykalne. Dodatkowo warto pamiętać, że na stronie Polskiego Zakładu Higieny cały czas widnieje taka informacja: „Badanie lekarskie kwalifikacyjne do każdego szczepienia [podkreślenie – R.T.] składa się z ukierunkowanego wywiadu oraz przesiewowego badania przedmiotowego, które obejmuje co najmniej ocenę stanu ogólnego pacjenta, w tym podstawowych parametrów życiowych (temperatura, akcja serca, oddychanie, świadomość), zbadanie gardła, węzłów chłonnych oraz osłuchanie płuc i serca” (tutaj, data odwiedzin strony 21 stycznia 2021 r.).

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżeń prawnych.