04.06.2024

Czy lekarz może opisywać poród, w którym nie brał udziału?

category Dokumentacja comments dodaj komentarz

  To niewinnie brzmiące proste pytanie trafiło do mnie od jednego z użytkowników mojej strony. Jeden z lekarzy opisał następującą sytuację. W jego szpitalu zdecydowano, że położne mają prowadzić wszystkie porody, chyba że będzie konieczność cesarskiego cięcia. Jednakże opis przebiegu porodu ma dokonać lekarz, który w nim nie uczestniczył. Z tego powodu użytkownik mojej strony nabrał wątpliwości i zapytał o to, czy kierownik podmiotu leczniczego lub dyrektor medyczny mogą nakazać mu opisanie w dokumentacji medycznej porodu, przy którym on nie był i nawet nie wie co się tam działo, i podbicie się pod tym. Odpowiedź na to pytanie nie jest wcale jednoznaczna i zależy od kontekstu.

  Przede wszystkim zacznijmy od tego, że w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania wprowadzono zasadę, iż: „Wpisu w dokumentacji dokonuje się niezwłocznie po udzieleniu świadczenia zdrowotnego […]”. Z kolei w § 4 ust. 2 w związku z  § 10 pkt 3 ww. rozporządzenia przesądzono, że we wpisie należy oznaczyć osobę udzielającą świadczeń zdrowotnych. Z cytowanych przepisów wprost wynika jednoznaczna reguła: wpisu w dokumentacji medycznej dokonuje osoba, która udzielała świadczeń zdrowotnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że w opisanej w sprawie sytuacji wpisu w dokumentacji medycznej i opisu przebiegu porodu powinna dokonać położna z zaznaczeniem tego, że poród odbywał się bez lekarza.

  W sytuacji, w której opisu przebiegu porodu dokonuje osoba w nim nie uczestnicząca, mamy do czynienia z potencjalnym spełnieniem znamion przestępstwa z art. 271 k.k. („Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”). Nie ulega bowiem wątpliwości, że dokumentacja medyczną może stanowić przedmiot przestępstwa z tego przepisu, ponieważ informacje w niej zawarte mogą mieć znaczenie prawne a lekarz jest osobą uprawnioną do wystawiania dokumentu.

  W kontekście opisanej sprawy należy jednak rozróżnić dwie sytuacje. Pierwsza – lekarz wypełniając dokumentację medyczną opisuje poród tak, jakby w nim uczestniczył, pomimo że tak nie było. W tej sytuacji bez wątpliwości możemy wskazać na wysokie prawdopodobieństwo uznania takiego działania za przestępstwo z art. 271 k.k. Jak bowiem wskazano w orzecznictwie, lekarz, który potwierdza osobiste zbadanie pacjenta, podczas gdy w rzeczywistości działania takiego nie podjął popełnia przestępstwo z art. 271 k.k. (zob. wyrok SN z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt III KK 29/11). Druga – lekarz wypełniając dokumentację medyczną wyraźnie zaznacza, że nie uczestniczył w porodzie, wskazuje przyczynę, dla której  dokumentacji nie wypełniła osoba, która w nim uczestniczyła (np. zmarła), i wskazuje na jakiej podstawie dokonał uzupełnienia dokumentacji medycznej. W tej drugiej sytuacji w mojej opinii nie można dopatrzyć się przestępstwa z art. 271 k.k., ponieważ istnieje obowiązek prawny prowadzenia dokumentacji medycznej pacjenta (art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta).

  Podsumowując, lekarz co do zasady powinien odmówić uzupełnienia i autoryzowania dokumentacji medycznej dotyczącej świadczeń zdrowotnych, w których nie uczestniczył. Oczywiście w niektórych sytuacjach może jednak taką dokumentację medyczną uzupełnić i autoryzować, zaznaczając jednak wyraźnie, że nie uczestniczył w udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

 

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżeń prawnych.