12.09.2022

Co ma robić lekarz, gdy pacjent go obraża?

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

  Wielu lekarzy zwraca się do mnie z pytaniami o właściwe postępowanie w przypadku, gdy pacjent ich obraża. Przykładowo jeden z użytkowników mojej strony pisze: „Co możemy zrobić, gdy pacjent jest agresywny, nagrywa nas, grozi nam pozwem bo np. chcemy aby np. założył maseczkę?”. Z kolei inny pyta: „Co zrobić jak pacjent obraża lekarza? Czy postawić granice (licząc się z ewentualną skargą /pozwem) czy odpuścić?”. Poniżej kilka uwag na ten temat.

  Odpowiadając na tytułowe pytanie, należy wziąć pod uwagę dwie istotne okoliczności prawne.

  Po pierwsze, lekarz nie ma obowiązku leczenia pacjenta poza przypadkami niecierpiącymi zwłoki (art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty), a więc przypadkami bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia pacjenta, i niektórymi stanami zaburzeń psychicznych (art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego). Tym samym nie istnieje prawo pacjenta do podjęcia leczenia przez konkretnego lekarza w każdej sytuacji.

  Po drugie, pacjent nie ma prawa obrażania lekarza czy kierowania wobec niego jakiejkolwiek agresji. Takie zachowanie jest niedopuszczalne, bezprawne i świadczy o braku możliwości zbudowania więzi opartej na zaufaniu, która jest podstawą relacji lekarz-pacjent.

  Przechodząc zatem do wskazania, jak należy się zachować, podkreślam, że moim zdaniem z osobą agresywną nie ma co rozmawiać, ponieważ agresja kończy rozmowę. W sytuacji, gdy lekarz jest obrażany przez pacjenta, istnieje możliwość zaprzestania udzielania mu świadczeń zdrowotnych w oparciu o art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie z tym przepisem, lekarz może nie podjąć lub odstąpić od leczenia pacjenta, o ile nie zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki. Należy jednak pamiętać, żeby w dokumentacji medycznej dokładnie odnotować, co się wydarzyło. Zwłaszcza trzeba odnotować: jakie słowa padły, jakie zachowania miały miejsce i kto był tego świadkiem. Odstępując od leczenia, trzeba dostatecznie wcześnie uprzedzić o tym pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego bądź opiekuna faktycznego i wskazać realne możliwości uzyskania tego świadczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym.

  Warto pamiętać, że lekarz może odstąpić od leczenia pacjenta nie tylko w sytuacji, gdy pacjent mu grozi lub jest agresywny fizycznie, lecz w każdej sytuacji, w której nie ma zagrożenia zdrowia lub życia pacjenta (przywołany już wyżej art. 38). Oznacza to, że wystarczy jeżeli lekarz utraci zaufanie do pacjenta z jakiegokolwiek powodu.

  Na koniec warto jednak dodać dwie refleksje do przemyślenia. Po pierwsze, niekiedy przypadki agresji werbalnej i fizycznej mogą być związane ze stanem klinicznym pacjenta lub chorobą (zwłaszcza w obszarze psychiatrii). W takim wypadku obowiązkiem lekarza jest udzielić pacjentowi pomocy, o ile jest to możliwe.  Po drugie, warto zastanowić się, co spowodowało eskalację nieprawidłowego zachowania pacjenta, czy komunikacja była prowadzona właściwie, ponieważ badania naukowe wykazują, że często sposób prowadzenia rozmowy lub jego brak prowadzi do zachowań agresywnych.

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżeń prawnych.