24.11
2013

O czym należy poinformować pacjenta, niezgadzającego się na zabieg?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Podstawą prawną obowiązku informowania o ryzyku, które jest związane z niepodjęciem określonego leczenia lub postępowania diagnostycznego, jest art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm., dalej: u.z.l.), w którym mowa o „dających się przewidzieć następstwach” zaniechania „proponowanych lub możliwych metod diagnostycznych lub leczniczych”.

Na podstawie analizy przytoczonego przepisu w orzecznictwie sądowym stwierdzono, że: „Informacja o ryzyku w przypadku zaniechania zabiegu medycznego jest «lustrzanym odbiciem» informacji o ryzyku związanym z podjęciem tegoż zabiegu. Powinna zatem charakteryzować się wszystkimi tymi cechami, co ta ostatnia, a w szczególności musi być rzetelna i przystępna” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt II CSK 259/08). Z kolei w innej sprawie Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że: „[…] pacjent powinien uzyskać niezbędne informacje o tym, co wyznacza jego decyzję, nie mając pełnej orientacji może bowiem bagatelizować dolegliwości i zrezygnować z poddania się terapii, na którą byłby skłonny się zdecydować, gdyby miał pełny wgląd w dokonane rozpoznanie i jego konsekwencje” (wyrok SN z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt IV CSK 240/07).

Biorąc pod uwagę treść art. 31 ust. 1 u.z.l. oraz orzecznictwo sądowe, należy stwierdzić, że lekarze powinni możliwie szeroko wskazywać konsekwencje zaniechania wykonania badań lub zabiegów leczniczych. W szczególności ważne jest to, żeby pacjent miał świadomość: skutków niewykonania danych badań (np. brak możliwości wczesnego rozpoznania raka) lub zabiegów (brak możliwości skutecznego leczenia choroby Ménière'a przy odmowie zgody na farmakoterapię lub zabieg przecięcia nerwu przedsionkowego), wpływu ich na jego stan zdrowia, aktywność zawodową i komfort życia. Istotne jest także, żeby pacjent rozumiał na czym polega różnica pomiędzy diagnozowaniem lub leczeniem zalecanym przez lekarza, a tym na które on się zgadza. Przykładowo, jeżeli pacjent z podejrzeniem raka płuc nie zgadza na tomografię, a zgadza na RTG, to powinien rozumieć, że nie wszystkie zmiany nowotworowe da się jednoznacznie w RTG zidentyfikować.

Ze względu na konsekwencje odmowy informacja ta powinna – patrz Czy trzeba dołączać do zgody pisemną informację udzieloną pacjentowi? – zostać udzielona na piśmie.

 

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.