24.11
2013

Kiedy można uznać, że wiedza medyczna jest aktualna?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm., dalej: u.z.l.), „Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością”. Podobny obowiązek formułują także art. 4 i 6 Kodeksu Etyki Lekarskiej (dalej: KEL), który nakazują działać lekarzowi zgodnie ze „współczesną wiedzą medyczną” lub „aktualnym stanem wiedzy medycznej”. Jakkolwiek wszystkie przywołane przepisy posługują się różną terminologią, to jednak wynika z nich ten sam obowiązek lekarza: działania w sposób zgodny z aktualnym stanem wiedzy w medycynie. Żadne przepisy nie wskazują jednak, co należy uznać za wyznacznik aktualności wiedzy medycznej w danej dziedzinie (dodatkowo problem komplikuje także wydawanie przez różne organy państwowe, instytucje publiczne i prywatne, a także towarzystwa naukowe standardów, zaleceń, wytycznych, rekomendacji, różniących się statusem prawnym i mocą wiążącą – odnośnie do tego zagadnienia zobacz: Jaka jest moc wiążąca standardów, wytycznych, rekomendacji, zaleceń).

Omawiając obowiązek działania zgodnego ze „wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej”, należy zauważyć, że:

― art. 4 u.z.l. (a także art. 4 oraz 6 KEL) wyznacza lekarzowi obowiązki minimalne. Lekarz może działać ponad poziom wyznaczony przez ten przepis – tym samym należy rozróżnić np. należytą staranność i najwyższą staranność oraz aktualną wiedzę i najnowszą wiedzę;

― lekarz może się posługiwać tylko metodami opartymi na wiedzy medycznej, co oznacza obowiązek stosowania metod zweryfikowanych naukowo o potwierdzonej skuteczności – wyklucza to zatem dopuszczalność stosowania np. bioenergoterapii;

― stosowana przez lekarza metoda musi być aktualna w tym sensie, że mieści się ona nadal w kanonie metod medycznych – nie oznacza to wszakże, iż musi to być metoda najnowocześniejsza.

W tym sensie można uznać, że lekarz działa zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, jeżeli stosowane przez niego metody (lecznicze, diagnostyczne, terapeutyczne) znajdują odzwierciedlenie w najnowszych wydaniach podręczników dla studentów medycyny (kierunku lekarskiego) w danej dziedzinie. Należy bowiem przyjąć, że na studiach medycznych naucza się aktualnej wiedzy medycznej. Tym samym w moim przekonaniu lekarz, który zastosował podręcznikową procedurę rozpoznawania lub leczenia danej choroby, nie narazi się na zarzut działania niezgodnie z aktualną wiedzą medyczną nawet w przypadku, gdy będą istniały nowsze wytyczne w tej dziedzinie (o ile oczywiście procedura ta będzie zgodna z najnowszym na rynku wydaniem danego podręcznika).

Chciałbym jednakże zastrzec, że wyżej wyrażony pogląd nie obejmuje sytuacji, w której obowiązek zastosowania określonej procedury rozpoznawania lub leczenia będzie wynikał z przepisu prawa powszechnie obowiązującego (np. wydania rozporządzenia w sprawie standardów postępowania w rozpoznawaniu i leczeniu zakażenia narządów płciowych wirusem opryszczki).

 

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.