24.11
2013

Kiedy lekarz nie odpowiada za nieudzielenie pomocy?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Poniższe rozważania dotyczą obowiązku niesienia pomocy w sytuacjach nagłych, w których lekarz znalazł się przypadkowo, a nie zawodowo (mówiąc językiem prawniczym, artykuł ten dotyczy sytuacji, w których lekarz nie jest gwarantem stanu zdrowia pacjenta). Uściśliwszy powyższe trzeba stwierdzić, że obowiązek niesienia pomocy osobie będącej w zagrożeniu wynika z różnych ustaw:

po pierwsze, z art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U.2011.277.1634 ze zm., dalej: ustawa lekarska), który brzmi: „Lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, oraz w innych przypadkach niecierpiących zwłoki” – przepis ten określa tzw. lekarski obowiązek niesienia pomocy;

po drugie, z art. 162 § 1 Kodeksu karnego, który stanowi: „Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3” – przepis ten określa tzw. ogólnoludzki obowiązek niesienia pomocy.

Nie wchodząc w skomplikowane rozważania prawne, należy podkreślić, że lekarski obowiązek niesienia pomocy, w przeciwieństwie do obowiązku ogólnoludzkiego, ma charakter bezwzględny, gdyż ustawa lekarska jednoznaczne mówi o obowiązku udzielenia pomocy przez lekarza w „każdym przypadku”, nie ograniczając go w żaden sposób. Oznacza to, że lekarz musi udzielić pomocy w sytuacji niecierpiącej zwłoki bez względu na własne bezpieczeństwo, zaawansowany wiek, stan zdrowia czy też stan psychofizyczny (np. zmęczenie, osłabienie). Tym niemniej należy pamiętać, że lekarz może uchylić się od odpowiedzialności z art. 30 ustawy lekarskiej w przypadku, gdy z jakichkolwiek przyczyn nie był w stanie udzielić pomocy.

W praktyce występują następujące sytuacje, w których pomimo braku udzielenia pomocy lekarz nie odpowie za naruszenie art. 30 ustawy lekarskiej:

─ brak wiedzy o konieczności udzielenia pomocy (np. bezdomny dostał zawału leżąc w parku na ławce, a lekarz myślał, że on śpi);

─ udzielenie pomocy tylko jednej osobie w sytuacji, w której istniała konieczność udzielenia pomocy kilku osobom na raz (np. wypadek zbiorowy – lekarz tamuje krwawienie dziecka, podczas gdy wykrwawiają się jego rodzice);

─ brak możliwości dotarcia do osoby potrzebującej pomocy (np. ktoś się topi, a lekarz nie umie pływać);

─ brak możliwości przerwania podjętego działania (np. lekarz zakłada szew B-Lyncha na krwawiącą macicę i widzi, że jedna z instrumentariuszek upadłszy doznała urazu głowy);

─ całkowity brak zdolności psychicznej do udzielenia pomocy (np. lekarz znajduje się w stanie szoku pourazowego);

─ całkowity brak zdolności fizycznej do udzielenia pomocy (np. lekarz jest pijany w stopniu wykluczającym podjęcie przez niego działań – należy jednak podkreślić, że sam fakt spożycia alkoholu nie zwalania z obowiązku niesienia pomocy).

Podsumowując, lekarz nie zawsze odpowie za nieudzielenie pomocy, jednakże każda taka sytuacja musi być oceniana indywidualnie.

 

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.