25.04
2016

Ilu rezydentów, wykonujących znieczulenie, może nadzorować jeden specjalista anestezjologii?

category Rezydenci comments dodaj komentarz

  Po wykładzie dla anestezjologów w Sopocie otrzymałem wiele pytań dotyczących tytułowego zagadnienia. Odpowiadając jednym zdaniem: liczba lekarzy w trakcie specjalizacji, których może nadzorować specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, zależy od grupy ryzyka, do której zakwalifikowano pacjenta, oraz ukończonych lat szkolenia specjalizacyjnego lekarza w trakcie specjalizacji. Trzeba też dodać, że przepisy są w tej kwestii niestety niejednoznaczne.
  Podstawowe zasady wykonywania zabiegów przez lekarzy zdobywających specjalizację z anestezjologii i intensywnej terapii określono w § 8 ust. 3 Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą, który brzmi: „Lekarz w trakcie specjalizacji może wykonywać znieczulenie, jeżeli wykonanie tego znieczulenia jest bezpośrednio nadzorowane przez lekarza specjalistę anestezjologii i intensywnej terapii”. Pojęcie „bezpośredniości” w sprawach medycznych zostało wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2006 r. (sygn. akt WA 23/06), który stwierdził, że: „Określenie «bezpośredniości» jako warunku należytości sprawowania tej opieki odpowiada powszechnemu znaczeniu tego słowa. Bowiem «bezpośredni» to taki, który znajduje się blisko nas, niczym nie oddzielony w przestrzeni lub w czasie”. Tym samym za bezpośredni nadzór w świetle prawa można uznać tylko sytuację, w której lekarz specjalista jest przez cały czas trwania zabiegu koło lekarza w trakcie specjalizacji i koło znieczulanego przez tego lekarza pacjenta, co wyklucza nadzorowanie więcej niż jednego lekarza.
  Niemniej w § 8 ust. 4 ww. rozporządzenia wprost napisano, że: „Za zgodą lekarza kierującego oddziałem anestezjologii i intensywnej terapii […] lekarz specjalista anestezjologii i intensywnej terapii może równocześnie nadzorować pracę nie więcej niż trzech lekarzy w trakcie specjalizacji, wykonujących znieczulenia chorych, których stan ogólny według skali ASA odpowiada stopniom I, II lub III, w przypadku: odbycia przez tych lekarzy co najmniej 2-letniego szkolenia w ramach specjalizacji w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii oraz wykazania się odpowiednią wiedzą i umiejętnościami wykonywania znieczulenia. Lekarz specjalista anestezjologii i intensywnej terapii nadzorujący pracę lekarzy w trakcie specjalizacji znajduje się w bezpośredniej bliskości znieczulanych chorych przez cały czas trwania znieczulenia”. Z przepisu tego wprost więc wynika, że lekarz specjalista może nadzorować (po uzyskaniu zgody ordynatora) pracę maksymalnie trzech lekarzy po drugim roku specjalizacji, którzy znieczulają chorych z grup ryzyka I-III wg skali ASA.
  Należy jednak zwrócić uwagę na terminologiczną sprzeczność pomiędzy § 8 ust. 3 i § 8 ust. 4  rozporządzenia: w § 8 ust. 3 jest mowa o „bezpośrednim nadzorze”, zaś w § 8 ust. 4 mówi się już o „nadzorze”. W języku prawniczym oba te wyrażenia oznaczają co innego, co nakazywałoby rozumieć je jako dwie, samodzielne normy. Teoretycznie zatem rzecz ujmując, lekarz specjalista mógłby nadzorować do trzech rezydentów, o ile w każdym przypadku sprawowałby nadzór bezpośredni (np. do wykonywania znieczulenia u jednego pacjenta staje trzech rezydentów). W praktyce wydaje się to trudne, a nawet nie zawsze możliwe. Opisana powyższej sytuacja stanowi przykład tzw. sprzeczności norm, tj. sytuacji, w której jednak norma pozwala na to, co wyklucza druga norma. W tej sytuacji stosuje się tzw. reguły kolizyjne, a konkretnie regułę, zgodnie z którą przepis szczegółowy uchyla przepis ogólny (lex specialis derogat legi generali).
  Zastosowawszy powyższe rozumowanie, można dojść do wniosku, że: lekarz specjalista może nadzorować maksymalnie trzech lekarzy w trakcie specjalizacji, o ile:
— uzyskał zgodę ordynatora;
— lekarz nadzorowany wykazał się odpowiednią wiedzą i umiejętnościami wykonywania znieczulenia;
— lekarz nadzorowany odbył co najmniej dwa lata specjalizacji;
— znieczulany pacjent został zakwalifikowany do grupy ryzyka ASA I-III.
We wszystkich innych sytuacjach (a więc np. lekarza na I roku specjalizacji) lekarz specjalista może nadzorować tylko jednego lekarza w trakcie specjalizacji.

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.