24.11
2013

Czy zgody na zabieg może udzielić małżonek osoby nieprzytomnej?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm., dalej: u.z.l.), „Lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta, po uzyskaniu jego pisemnej zgody” (zob. także art.18 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.). Przepis ten jednoznacznie przesądza, że zgodę na zabieg może wyrazić jedynie pacjent, a więc osoba, która ma być danemu zabiegowi poddana.

Należy jednak zauważyć, że od powyższej reguły istnieją cztery zasadnicze wyjątki:

1) w myśl art. 34 ust. 3 u.z.l., w przypadku pacjentów małoletnich, całkowicie ubezwłasnowolnionych lub niezdolnych do świadomego wyrażenia pisemnej zgody lekarz może wykonać zabieg po uzyskaniu zgody przedstawiciela ustawowego, a gdy pacjent nie ma przedstawiciela lub gdy porozumienie się z nim jest niemożliwe – po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego (w przypadku osób małoletnich przedstawicielami najczęściej są rodzice);

2) stosownie do art. 34 ust. 7 u.z.l., lekarz może wykonać zabieg bez zgody przedstawiciela ustawowego pacjenta bądź zgody właściwego sądu opiekuńczego, gdy zwłoka spowodowana postępowaniem w sprawie uzyskania zgody groziłaby pacjentowi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia;

3) na podstawie art. 35 ust. 1 u.z.l. lekarz może bez uzyskania zgody pacjenta zmienić zakres zabiegu bądź metody leczenia lub diagnostyki, jeżeli w trakcie wykonywania zabiegu operacyjnego albo stosowania metody leczniczej lub diagnostycznej wystąpią okoliczności, których nieuwzględnienie groziłoby pacjentowi niebezpieczeństwem utraty życia, ciężkim uszkodzeniem ciała lub ciężkim rozstrojem zdrowia, a nie ma możliwości niezwłocznie uzyskać zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego;

4) zgodnie z art. 30 u.z.l. lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia, oraz w innych przypadkach niecierpiących zwłoki.

Jak wynika z powyższych rozważań, przepisy nie przewidują sytuacji, w której zgodę na przeprowadzenie zabiegu udzielałby małżonek osoby nieprzytomnej. W takiej sytuacji zgodę wydaje sąd opiekuńczy (w trybie art. 34 ust. 3 u.z.l.) albo decyzję o zabiegu podejmuje lekarz (w trybie art. 30, 34 ust. 7 albo 35 ust. 1 u.z.l.).

 

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.