24.11
2013

Czy trzeba dołączać do pisemnej zgody informację udzieloną pacjentowi?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.) ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm.), jednym z warunków prawnej ważności zgoda wyrażonej na zabieg jest udzielenie pacjentowi informacji (na temat innych przesłanek ważności zgody pacjenta patrz: Kiedy zgoda pisemna nie jest ważna?). Jednakże przepisy nie wymagają, żeby lekarz udokumentował czy odnotował zakres i rodzaj udzielonej pacjentowi informacji. W jednym z niedawnych orzeczeń pogląd ten potwierdził sam Sąd Najwyższy, zauważając: „Natomiast informacja zapewniająca pacjentowi warunki do wyrażenie zgody uświadomionej nie wymaga formy pisemnej” (wyrok SN z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II CSK 117/10).

Odpowiadając zatem na postawione pytanie, trzeba jednoznacznie stwierdzić, że w świetle obowiązującego prawa nie trzeba dołączać do pisemnej zgody informacji udzielanej pacjentowi. Jednakże, co chciałbym wyraźnie podkreślić, każdy (rozsądny) lekarz powinien to robić – jak mówią prawnicy – „z ostrożności procesowej”.

Zgoda pacjenta na konkretny zabieg oznacza, iż lekarz działał zgodnie z prawem, dokonując danej ingerencji w cało pacjenta. Innymi słowy, zgody pacjenta uwalnia lekarza od odpowiedzialności za naruszenie ciała pacjenta (por. np. art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., oraz art. 192 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.). Z tego względu na lekarzu spoczywa, z mocy art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), obowiązek udowodnienia faktu niewadliwego wyrażenia zgody przez pacjenta (tzw. ciężar dowodu). Z tego względu, że jednym z warunków niewadliwego wyrażenia zgody na zabieg jest udzielenie pacjentowi przystępnej informacji, należy stwierdzić, iż to właśnie lekarz jest zobowiązany do udowodnienia faktu udzielenia informacji pacjentowi. Oczywiście lekarz może zrobić to za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych – np. zeznań świadków czy nagrań – niewątpliwe jednak najprostszym (najmniej kłopotliwym do przedstawienia sądowi) dowodem będzie dołączona do dokumentu zgody i podpisana przez pacjenta informacja związana z zabiegiem.

Na koniec pozwolę sobie na pewne spostrzeżenie, a mianowicie na prowadzonych przeze mnie szkoleniach dla lekarzy spotykam się z dwiema postawami: ci lekarze, którzy nigdy nie mieli okazji stanięcia przed sądem w roli pozwanego (oskarżonego), uznają, że dołączanie do dokumentu zgody informacji jest nadmiarem biurokracji; ci zaś, którzy już mają doświadczenie sprawy sądowej, uznają to nie tylko za przydatne, lecz przede wszystkim za konieczne.

 

Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.