29.11
2016

Czy pacjent może nagrywać lekarza bez jego zgody?

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

  Na każdym szkoleniu, na którym jestem, zawsze pada to pytanie: „czy pacjent może nagrywać lekarza bez jego zgody”. Rozmawiając z lekarzami na ten temat, zwróciłem uwagę, że lekarze bardzo boją się nagrywania i wielu z nich uważa, że jest to niedopuszczalne i nielegalne, a także trudne. Niestety w dzisiejszej dobie nagrywanie (nie tylko lekarzy) jest bardzo łatwe, ponieważ prawie każdy dysponuje podstawowym urządzeniem nagrywającym: smartfonem, który jest standardowo wyposażony w aparat, kamerę i dyktafon. Nie dziwi więc, że nagrywanie zdarza się coraz częściej. W sprawach sądowych, w których bronię lekarzy, spotykam się nie tylko z nagraniami dotyczącymi przebiegu wizyty czy rozmowy z lekarzem, lecz także czynności lekarskich (np. w jednej ze spraw mąż pacjentki nagrywał telefonem poród i zachowania personelu medycznego).
  Analizę dopuszczalności nagrywania wizyt czy czynności lekarskich należy zacząć od stwierdzenia, że polskie prawo zakazuje uzyskiwania dostępu do informacji, które nie są dla nas przeznaczone. W art. 267 § 1 k.k. opisano przestępstwo nieuprawnionego dostępu do informacji: „Kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”. Należy jednak podkreślić, że przepis ten dotyczy jedynie uzyskiwania dostępu do informacji „bez uprawnienia”. Tym samym przestępstwo z cytowanego przepisu popełniłaby osoba, która potajemnie zainstalowałby podsłuch w gabinecie lekarskim i nagrywałaby wizyty lekarskie osób trzecich. A zatem pacjent, który nagrywa swoją wizytę (uczestniczy w niej), nie popełnia przestępstwa, ponieważ jest uprawniony do uzyskiwania informacji o swoim stanie zdrowia.
  Powyższe nie oznacza jednak, że pacjent może użyć w sposób dowolny nagrania wizyty lekarskiej. Należy pamiętać, że istnieje tu bardzo ważne ograniczenie zawarte w prawie autorskim, zgodnie z którym: „Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie” (art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Z przepisu tego wynika, że nagrania, obejmującego wizerunek lekarza, pacjent nie może np. wrzucić na portal youtube.com. Takie działanie było naruszałoby dobra osobiste lekarza i prowadziłoby do odpowiedzialności prawnej pacjenta.
  Nie budzi jednak wątpliwości, że pacjent może użyć nagrania z wizyty jako dowodu w sądzie, ponieważ przepisy postępowania karnego i cywilnego nie przewidują zakazu wprowadzania do materiału dowodowego nagrań, pochodzących z potajemnie utrwalonych przez jedną ze stron rozmów. Zgodnie bowiem z regułami prawa, dowodem może być wszystko to, co pomaga rozstrzygnąć sprawę (zob. art. 170 § 1 pkt 2-3 k.p.k. oraz art. 227 k.p.c.). Dodatkowo przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wprost dopuszczają dowód z urządzeń zawierających „zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku” (art. 308 k.p.c.). Tym samym w przypadku pojawianie się w sprawie sądowej dowodu z nagrania sąd będzie musiał ocenić – tak jak w przypadku innych dowodów – wiarygodność nagrania, prawidłowość jego dokonania i jego okoliczności. Należy także pamiętać, że nie uzasadnia zdyskwalifikowania wartości dowodowej nagrania fakt, że osoba nagrywająca miała możliwość sterowania przebiegiem tej rozmowy (zob. wyrok SN z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt II CSK 478/15).
  Na koniec warto dodać, że pacjenci za pomocą dowodu z nagrania najczęściej starają się wykazać, że zachowanie lekarza była nieprawidłowe lub, że dokumentacja medyczna jest niepełna (niewiarygodna), ponieważ lekarz nie wpisał do niej niektórych ważnych informacji, o których pacjent mu mówił.


Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.