24.11
2013

Czy można powiadomić rodzinę pacjenta o tym, że jest on nosicielem wirusa HIV?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

W art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm., dalej: u.z.l.) wprowadzono obowiązek lekarza do przestrzegania tajemnicy lekarskiej (odpowiada mu prawo pacjenta do tajemnicy z nim związanych – art. 13 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.). W art. 40 ust. 2 u.z.l. określono także wyjątki od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej. Jednym z nich jest sytuacja, w której zachowanie tajemnicy „może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób” (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.z.l.).

Lekarz, powołując się na ten przepis, może ujawnić niektórym osobom, że dany pacjent jest nosicielem wirusa HIV (należy dodać, że szczególne obowiązki lekarza wobec administracji ochrony zdrowia związane z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby zakaźnej określa ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Dz. U. Nr 234, poz. 1570 ze zm.). Chciałbym jednak zwrócić uwagę, że możliwość ujawnienia tajemnicy lekarskiej jest w tym przypadku ograniczona:

po pierwsze, lekarz musi rozpoznać w sposób pewny, że pacjent jest nosicielem wirusa HIV – samo podejrzenie tu moim zdaniem nie wystarczy;

po drugie, lekarz może ujawnić tajemnicę tylko tym osobom, których życie i zdrowie będzie zagrożone w wyniku kontaktu z pacjentem. Niewątpliwie będą to zatem domownicy pacjenta, a szczególności jego partner/partnerka seksualna – nie jest to zatem cała rodzina pacjenta. Może to też być inny personel medyczny, który ma kontakt z pacjentem lub materiałem zakaźnym pochodzącym od tego pacjenta;

po trzecie, lekarz nie musi mieć pewności, że wystąpi zagrożenie, wystarczy, jeżeli będzie ono możliwe – co wynika z użycia przez ustawodawcę zwrotu „może stanowić niebezpieczeństwo”.

Udzielenie informacji innym osobom o chorobie pacjenta jest złamaniem tajemnicy lekarskiej, nawet wtedy gdy jest dopuszczalne w oparciu o konkretny przepis. Z tego względu warto się zawsze zabezpieczyć poprzez uczynienie odpowiedniej adnotacji w dokumentacji medycznej. Przykładem takiego wpisu może być: „Z uwagi na aktywne współżycie seksualne pani X.Y. z panem Z.Y., poinformowano panią X.Y. o nosicielstwie wirusa HIV przez pana Z.Y. i o niebezpieczeństwach z tym związanych”.

Podsumowując, lekarz nie może poinformować całej rodziny danego pacjenta o tym, że jest on nosicielem wirusa HIV. Niemniej poinformowanie tych członków rodziny pacjenta, którzy pozostają z nim w bliskim pożyciu (np. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe), jest dopuszczalne. Należy jednak zwrócić uwagę, że nie jest to jednoznacznie wskazane jako obowiązek lekarza, choć większość prawników uznaje to za obowiązek lekarza (np. M. Safjan, A. Liszewska, W. Robaczyński, W. Kulesza).

 

Radosław Tymiński

 

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.