27.05
2019

Czy lekarz jest zwolniony z tajemnicy lekarskiej, gdy idzie na konsultację do prawnika?

category Sprawy sądowe comments dodaj komentarz

   Oto pytanie, które niedawno wpłynęło do mnie e-mailem: „czy idąc na konsultacje do prawnika w danej sprawie jestem zwolniony z tajemnicy lekarskiej?” Lekarz, piszący te słowa, trafnie zauważył, że coraz częściej lekarze są wzywani do złożenia zeznań na prokuraturze czy w izbach lekarskich, „a w tych instytucjach każde słowo może mieć znaczenie”, ponieważ „wszystko może być wykorzystane przeciwko nam”. Z uwagi na to, że pytanie jest niezwykle istotne, poniżej odpowiedź na wątpliwości użytkownika mojej strony.
   Przypadki, w których lekarz jest zwolniony z tajemnicy lekarskiej określono przede wszystkim w art. 40 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym lekarz nie jest związany tajemnicą, jeżeli: „1) tak stanowią ustawy; 2) badanie lekarskie zostało przeprowadzone na żądanie uprawnionych, na podstawie odrębnych ustaw, organów i instytucji; wówczas lekarz jest obowiązany poinformować o stanie zdrowia pacjenta wyłącznie te organy i instytucje; 3) zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób; 4) pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę na ujawnienie tajemnicy, po uprzednim poinformowaniu o niekorzystnych dla pacjenta skutkach jej ujawnienia; 5) zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie lekarzowi sądowemu; 6) zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych innemu lekarzowi lub uprawionym osobom uczestniczącym w udzielaniu tych świadczeń”. Jak widać, w przepisie tym nie wskazano możliwości ujawnienia informacji objętych tajemnicą lekarską prawnikowi, udzielającemu porady prawnej lekarzowi. Inne przepisy również nie przewidują takiej możliwości.
    Odczytując przepisy literalnie, można by więc stwierdzić, że lekarz nie ma prawa ujawniać informacji objętych tajemnicą zawodową prawnikowi w żadnym przypadku. Moim zdaniem jednak takie stanowisko nie jest prawidłowe w przypadku, gdy lekarz zgłasza się po poradę prawną do adwokata lub radcy prawnego. Za możliwością ujawnienia tych informacji radcy prawnemu lub adwokatowi przemawia wiele okoliczności. Po pierwsze, bez ujawnienia informacji objętych tajemnicą zawodową lekarz pozbawia się możliwości otrzymania adekwatnej do jego przypadku pomocy prawnej (nota bene świadczenie pomocy prawnej jest celem ustawowym istnienia adwokatury i samorządu radców prawnych). Co więcej, tego rodzaju sytuacja, w której pewną grupę osób pozbawia się możliwości otrzymania pomocy prawnej, jest nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawnego. Po drugie, adwokaci i radcowie prawni są ustawowo zobowiązaniu do zachowania informacji uzyskanych od klienta w tajemnicy – nie ma więc ryzyka, że informacje te będą dalej rozpowszechniane. Adwokat lub radca prawny, który naruszałby zasady tajemnicy zawodowej, popełniałby przewinienie dyscyplinarne. Po trzecie, nie ma przepisów – i w postępowaniu cywilnym, i w postępowaniu karnym – które uprawniałyby lekarza na określonym etapie postępowania do ujawnienia informacji objętych tajemnicą zawodową pełnomocnikowi. Interpretując przepisy literalnie, można dojść do wniosku, że pełnomocnik lekarza powinien go bronić bez znajomości sprawy ze strony lekarza, tylko bazując na stanowisku strony przeciwnej. Można więc zasadnie twierdzić, że mamy do czynienia ze swoistą luką w prawie, tj. sytuacją, którą ustawodawca pominął, choć postępując racjonalnie nie powinien był tego robić (na marginesie dodam, że samorząd zawodowy lekarzy powinien dążyć do szybkiej zmiany aktualnego stanu prawnego w opisanym zakresie).
   Podsumowując, jestem zdania, że lekarz ma prawo ujawnić informacje objęte tajemnicą lekarską radcy prawnemu lub adwokatowi w sytuacji zasięgania u niego konsultacji w danej sprawie. Oczywiście może to zrobić jedynie w zakresie niezbędnym do oceny sprawy. Niemniej, gdyby lekarz obawiał się tego, to podkreślam, że nie musi podawać danych osobowych pacjenta, a może poprzestać jedynie na opisie zdarzenia.


Radosław Tymiński

Komentarze

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.