26.06
2017

Czy pacjentowi należy zawsze wydawać pełen opis wizyty?

category Dokumentacja comments dodaj komentarz

Kilka dni temu na jednym ze szkoleń rozważaliśmy interesującą kwestię, która dotyczy aspektów psychologiczno-prawnych pracy z pacjentem. Jeden z uczestników szkolenia powiedział, że prowadzi dokumentację medyczną w formie elektronicznej i ma taki zwyczaj, iż za każdym razem wydaje pacjentowi wydruk całości wizyty. Pacjent w tym gabinecie otrzymuje więc pełną dokumentację z wizyty, a więc badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe, rozpoznania, opis wykonanych badań i zalecenia, a także orzeczenia o stanie zdrowia (recepty, zwolnienia), jeżeli są wystawione. Moim zdaniem, praktyka ta jest zgodna z prawem, ale bardzo niebezpieczna i dlatego ją odradzam.

czytaj dalej »

19.06
2017

Ile razy należy wykonywać badanie USG w czasie ciąży fizjologicznej?

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

Prowadząc ostatnio kurs dla lekarzy-położników z zakresu prawno-medycznych aspektów wykonywania USG w czasie ciąży, zwróciłem uwagę, że badanie ultrasonograficzne należy wykonać w ciąży co najmniej 4-5 razy. Spostrzeżenie to wzbudziło żywą dyskusję z dwóch powodów: po pierwsze, dlatego, że wygłosił ją prawnik, który zabrał głos w kwestii medycznej. Po drugie, z tego powodu, że wielu lekarzy stwierdziło, że nie ma konieczności medycznej 5-krotnego wykonywania badania USG w czasie ciąży. Poniżej pozwolę więc sobie wytłumaczyć, dlaczego prawnik powinien o tej sprawie mówić i skąd wzięła się liczba 5 badań USG w ciąży.

czytaj dalej »

12.06
2017

Ile jest spraw sądowych, dotyczących błędów medycznych w Polsce?

category Sprawy sądowe comments dodaj komentarz

  Co jakiś czas przychodzą do mnie pytania o to, ile jest spraw sądowych dotyczących błędów medycznych. W wywiadzie dla Medycyny Praktycznej (zobacz tutaj) podałem, że „każdego roku toczy się 8–10 tys. spraw o błędy medyczne”. W nawiązaniu do tego wywiadu jeden z użytkowników mojej strony poprosił o wskazanie, czy są to jedynie moje własne szacunki „mające nakręcić lekarzy na usługi prawne” czy też dane te mają „odzwierciedlenie w statystykach” organów prowadzących postępowania dotyczące błędów medycznych. Poniżej odpowiedź wraz z kilkoma refleksjami.

czytaj dalej »

28.05
2017

9 najczęstszych błędów dotyczących odnotowywania godzin w dokumentacji medycznej

category Dokumentacja comments dodaj komentarz

Temat dokumentacji medycznej powraca na tym blogu bardzo często (zob. np. posty o ważnych wpisach w dokumentacji medycznej czy prowadzeniu dokumentacji medycznej), ponieważ w sprawach sądowych dokumentacja medyczna odgrywa kluczową rolę (zob. np. tutaj). Pretekstem do dzisiejszego wpisu jest jednak nie pytanie użytkownika, lecz to, że wygrałem dwie sprawy sądowe, w których czas miał decydujące znaczenie. Niestety sprawy te ciągnęły się parę lat, ponieważ istotne okoliczności dotyczące czasu musiałem udowodniać inaczej niż za pomocą dokumentacji medycznej – na szczęcie udało się. Z tego powodu dzisiejszy wpis postanowiłem poświęcić refleksji o znaczeniu czasu w dokumentacji medycznej.

czytaj dalej »

23.05
2017

Odbiór korespondencji – ważne dla lekarzy

category Sprawy sądowe comments dodaj komentarz

  W dzisiejszym poście nie będę odpowiadał na pytania, lecz napiszę o pewnej obserwacji, którą uważam za ważną. Wielokrotnie już pisałem o tym, że do sprawy sądowej należy się przygotować, nie czekając na ostatnią chwilę (zob. np. tutaj). Tymczasem w wielu sprawach cywilnych spotykam się z sytuacją, w której lekarz (najczęściej właściciel indywidulanej praktyki lekarskiej lub spółki) dzwoni do mnie przerażony i mówi, że właśnie wrócił z urlopu/konferencji/szkolenia i okazało się, że korespondencję z sądu „przypadkowo” odebrała inna osoba już przed kilkoma dniami: teściowa, tata, córka, żona, pracownica, rejestratorka itd. Taka sytuacja może mieć bardzo poważne konsekwencje procesowe.

czytaj dalej »

17.05
2017

Czy lekarz odpowiada prawnie, jeżeli pomimo przeprowadzenia badań nie rozpozna istniejącej choroby?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Z dużym zainteresowaniem ze strony użytkowników mojej strony spotkał się wpis dotyczący odpowiedzialności lekarza za błąd medyczny w sytuacji, w której pacjentowi się nic nie stało (tutaj). Otrzymałem kilka e-maili i wiadomości (za co bardzo dziękuję), w których moi rozmówcy wskazywali na różne aspekty dotyczące tego zagadnienia, m.in. na ograniczenia współczesnej medycyny, które powodują, że wielokrotnie może dojść do pomyłki ze strony lekarza. W tym kontekście warto odpowiedzieć na pytanie, czy lekarz może odpowiadać wobec pacjenta, jeżeli pomimo przeprowadzonych badań, nie rozpozna choroby, na którą cierpi pacjent. Innymi słowy chodzi o to, czy lekarz odpowiada prawnie, jeżeli pomyli się: rozpoznając nieistniejącą chorobą lub nie rozpoznając choroby istniejącej.

czytaj dalej »

10.05
2017

Czy lekarz może e-mailem przesłać dokumentację medyczną pacjentowi?

category Dokumentacja comments dodaj komentarz

Jeden z użytkowników mojej strony przedstawił interesującą sytuację, która wyglądała tak: pacjent wysłał e-maila, w którym zażądał przesłania mu skanów jego dokumentacji medycznej, na ten sam adres e-mail, z którego przysłał wiadomość. W tej sytuacji lekarz ma wątpliwość, czy może wysłać dokumentację medyczną za pomocą e-maila. Jak bowiem trafnie zauważa ten użytkownik: „nie mam pewności, że jest to adres e-mailowy tego pacjenta”.

czytaj dalej »

05.05
2017

Czy zawierając umowę o szkolenie specjalizacyjne w ramach wolontariatu lekarz ma prawo do urlopu i innych tego typu uprawnień?

category Rezydenci comments dodaj komentarz

  Ostatnio otrzymałem od jednej z użytkowniczek swojej strony pytanie o to, czy zawierając umowę o szkolenie specjalizacyjne bez pobierania wynagrodzenia za pracę (umowa o wolontariat) ma „prawo do urlopu, urlopu wychowawczego oraz zasiłku chorobowego z powodu niezdolności do pracy”. Pytanie to można jednak potraktować szerzej: czy umowa o wolontariat (pisząc językiem ustawowym: porozumienie o wolontariacie) musi gwarantować konkretne uprawnienia wolontariuszowi.

czytaj dalej »

25.04
2017

Co powinien zrobić lekarz po otrzymaniu wezwania do zapłaty?

category Sprawy sądowe comments dodaj komentarz

Jeden z użytkowników mojej strony napisał do mnie z pytaniem o to, jak powinien się zachować po otrzymaniu wezwania do zapłaty. W sprawie chodziło o to, że lekarz poszedł do zaprzyjaźnionego prawnika, a ten powiedział mu, że nie trzeba nic robić i należy czekać. Użytkownik pyta, „czy rzeczywiście tak jest, że nie muszę nic robić i mam tylko czekać”. Poruszone zagadnienie jest bardzo istotne i należy wyjaśnić je szerzej, pamiętając, że otrzymanie wezwania do zapłaty jest jednym z najmocniejszych sygnałów ostrzegających lekarza o tym, iż pacjent zamierza go pozwać (więcej o sygnałach ostrzegawczych tutaj).

czytaj dalej »

13.04
2017

Czy indywidualna praktyka lekarska ma obowiązek podać swoje numery ubezpieczenia na wniosek pacjenta?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Lekarze często zwracają się do mnie z pytaniem, czy indywidualna praktyka lekarska ma obowiązek podać numery ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na żądanie pacjenta. W praktyce wygląda to przeważnie tak, że do gabinetu lekarskiego przychodzi pismo od kancelarii prawnej, która żąda udostępnienia tego rodzaju informacji. W jednej ze spraw, którą prowadziłem brzmiało to tak: „Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wskazanie Państwa numerów ubezpieczenia OC”. W pytaniu, które nadesłał jeden z użytkowników strony, żądanie to było sformułowane następująco: „zwracam się z prośbą o podanie numeru polisy oraz wskazanie zakładu ubezpieczeń, z którym w okresie od 3.02.2011 r. do 8.04.2012 r. dr […] miała zawartą umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, celem zgłoszenia i wszczęcia procedury likwidacji szkody”.

czytaj dalej »

07.04
2017

Co każdy rezydent powinien umieć?

category Rezydenci comments dodaj komentarz

  Mniej więcej co czwarta sprawa, w której pomagam lekarzom, dotyczy młodych lekarzy na kilku pierwszych latach specjalizacji. Dość często scenariusz jest bardzo podobny. Młody lekarz jest sam na dyżurze (w szpitalu albo nocnej pomocy lekarskiej), podczas którego dochodzi do stanu nagłego. Starszy lekarz jest na innym oddziale albo ma dyżur pod telefonem, więc lekarz nie może go natychmiast wezwać i musi działać samodzielnie. Podejmuje pewne działania, jednakże ma pecha, ponieważ pacjent umiera. Rodzina skarży go, a biegli – doświadczenie profesorowie z kilkudziesięcioletnim stażem w zawodzie lekarza – oceniają jego postępowanie negatywnie, wytykając mu błędy. Wtedy przychodzi poważny kryzys, ponieważ sprawa sądowa najczęściej wiąże się z ogromnym stresem, utratą chęci do wykonywania zawodu lekarza (patrz: tutaj) i wydatkami. Z tego powodu warto zrobić trzy rzeczy, które mogą pomóc w zabezpieczeniu się przed tego rodzaju sytuacjami.

czytaj dalej »

03.04
2017

Nowa jednostka chorobowa – zespół stresu związanego z błędem medycznym (MMSS)

category Sprawy sądowe comments dodaj komentarz

Ponad cztery lata temu zwróciłem uwagę na to, że wielu lekarzy nie radzi sobie z procesami o błąd w sztuce medycznej (patrz: tutaj). Coraz częściej, rozmawiając z wieloma lekarzami, którzy są ofiarami roszczeniowości pacjentów, słyszę o ogromnym stresie, towarzyszącym im podczas wykonywania zawodu w czasie trwania sprawy sądowej i po niej. Najczęściej lekarze podają następujące objawy: zmianę postrzegania pacjenta, lek związanym z wykonywaniem zawodu, stany depresyjne, niechęć do ludzi, unikanie podejmowania trudnych decyzji, chęć porzucenia zawodu, zniechęcanie rodziny/dzieci do wykonywania zawodu medycznego. W amerykańskim piśmiennictwie medycznym objawy te określa się jako MMSS (medical malpractice stress syndrome) – zespół stresu związanego z błędem medycznym.

czytaj dalej »

25.03
2017

Jak udowodnić, że pacjent nie przestrzega zaleceń?

category Dokumentacja comments dodaj komentarz

Po ostatnim artykule, w którym pisałem o znaczeniu kontrolowania przestrzegania zaleceń przez pacjenta (patrz: tutaj), trafiło do mnie kilka e-maili z pytaniem, jak wykazać, że pacjent nie przestrzega zaleceń. Odpowiadając na tak postawione pytanie: udowodnić nieprzestrzeganie zaleceń przez pacjenta można za pomocą każdego środka dowodowego (np. dokumentacji medycznej, zeznań świadków, wyników badań), najprościej jednak można to zrobić poprzez zawarcie w dokumentacji medycznej odpowiednich informacji, które umożliwią sądowi wyciągniecie wniosku, że pacjent nie przestrzegał zaleceń. Poniżej przedstawię przykładowe adnotacje, które dowodzą nieprzestrzegania zaleceń przez pacjenta.

czytaj dalej »

20.03
2017

Dlaczego kontrola przestrzegania zaleceń przez pacjenta ma istotne znaczenie dla lekarza?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Często na wykładach zwracam uwagę na konieczność kontrolowania przez lekarza, czy pacjent przestrzega zaleceń lekarskich. Wielu lekarzy wyraża dla tego stanowiska zrozumienie z przyczyn medycznych, wielu też – dość zasadnie – wskazuje, że prawo nie nakłada na lekarza takiego obowiązku. W związku z tym warto podkreślić, że lekarze powinni kontrolować przestrzeganie zaleceń przez pacjentów nie dlatego, że prawo im to nakazuje, lecz w trosce o swój własny interes. Należy bowiem zauważyć, że wykazanie w toku procesu, iż pacjent nie przestrzegał zaleceń terapeutycznych ma doniosłe konsekwencje prawne, włącznie z tym, że może skutkować oddaleniem roszczeń pacjenta w postępowaniu cywilnym lub uniewinnieniem w postępowaniu karnym ewentualnie z zakresu odpowiedzialności zawodowej.

czytaj dalej »

13.03
2017

Czy można odesłać pacjenta do ulotki leku zamiast informować go o działaniach niepożądanych?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Jedna z użytkowniczek mojej strony zwróciła uwagę na zjawisko, które często pojawia się w praktyce: „w naszej przychodni wielu lekarzy pisze w dokumentacji medycznej «zalecono zapoznanie się z ulotką dołączoną do leku»”. Użytkowniczka ma wątpliwości, czy jest to działanie prawidłowe, ponieważ treść ulotki może wielu pacjentów zniechęcić do przyjęcia leku z uwagi na liczne działania niepożądane, które są tam wskazane. Pytanie jest bardzo ważne i warto na nie odpowiedzieć, gdyż pacjenci dość często pozywają lekarzy za brak prawidłowej informacji.

czytaj dalej »

02.03
2017

Cztery elementy, na które powinien zwracać uwagę każdy lekarz-zabiegowiec

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Lekarze przeprowadzają całą masę zabiegów, które mają różnych charakter. Niektóre z nich wymagają mikroskopu, inne przeprowadza się „na ślepo”. Niektóre operacje wymagają dużej siły, inne delikatności. Jedne trwają nawet do kilkunastu godzin, a inne najwyżej kilkanaście minut. W swojej praktyce przekonałem się, że nie ma zabiegów bezpiecznych, zawsze udanych, bez powikłań. Każdy zabieg może skończyć się w sposób niemożliwy do przewidzenia w chwili jego rozpoczynania. Powoduje to, że lekarze, którzy wykonują zabiegi, dość często trafiają do sądu i we wszystkich krajach otwierają rankingi pozywanych specjalizacji lekarskich. Z tego powodu warto przybliżyć Użytkownikom cztery elementy, które są zawsze i w każdej sprawie analizowane przez biegłych i sąd.

czytaj dalej »

16.02
2017

Prawa pacjenta i prawa lekarza – poradnik dla pacjentów i lekarzy

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

Drodzy użytkownicy mojego bloga! Dziś oddaję do waszych rąk poradnik, który przygotowałem wspólnie z mec. Jolantą Budzowską, znanym prawnikiem reprezentującym pacjentów w sporach z podmiotami leczniczymi i lekarzami. Panią Mecenas darzę dużym szacunkiem za to, że sprawy prowadzi z klasą właściwą najlepszym radcom prawnym i adwokatom – zawsze merytorycznie i bez podsycania (i tak wielkich) emocji.

Przygotowaliśmy ten poradnik dość długo, ponieważ dużo dyskutowaliśmy o poszczególnych sformułowaniach i często „ucieraliśmy” pewne zwroty tak, żebyśmy oboje się z nimi zgadzali. Mam nadzieję, że produkt finalny będzie przydatny zarówno pacjentom, jak i lekarzom i pozwoli uniknąć wielu niepotrzebnych spraw. Zapraszam do komentowania i zadawania pytań: radoslaw.tyminski@kancelariatyminski.pl. Poradnik do pobrania jest tutaj ewentualnie ze strony głównej.

czytaj dalej »

10.02
2017

10 porad od lekarzy pozwanych dla lekarzy, którzy nie byli (jeszcze) pozwani

category Sprawy sądowe comments dodaj komentarz

W Ameryce przeprowadzono ostatnio bardzo ciekawe badanie na 4000 ginekologów-położników (Medscape Malpractice Report 2015: Why Ob/Gyns Get Sued), które dostarcza wielu ważnych informacji na temat tego, dlaczego ginekolodzy i położnicy (a także inni lekarze) są pozywani. Wiele z wniosków jest całkowicie zbieżne z moimi obserwacjami (zob. np. tutaj). Dla mnie najciekawsze jednak było to, że autorzy badania poprosili lekarzy, którzy mieli już za sobą doświadczenie pozwu, o sformułowanie kilku prostych i najważniejszych rad dla kolegów i koleżanek, którzy nie byli jeszcze pozwani. Oto 10 najczęściej powtarzających się porad:

czytaj dalej »

06.02
2017

Czy lekarz odpowiada prawnie, jeżeli popełnił błąd medyczny, ale pacjentowi nic się nie stało?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Kilka osób pisało do mnie ostatnio w sprawie tego, czy lekarz może odpowiadać prawnie, jeżeli popełnił wprawdzie błąd medyczny, ale pacjentowi nic się nie stało. Użytkownicy mojej strony przedstawiali różne sytuacje (np. zbyt wczesne wypisanie pacjenta ze szpitala, podanie nieprawidłowego leku czy zapomnienie podania leku, który po operacji powinien być podany). Poruszony temat jest bardzo ważny, ponieważ w praktyce lekarz bardzo często ponosi odpowiedzialność za sytuacje, w których popełnił błąd a pacjentowi nic się nie stało. W takiej sytuacji lekarz może ponieść zarówno odpowiedzialność zawodową, jak i karną czy cywilną.

czytaj dalej »

30.01
2017

Kogo może zatrudnić lekarz w swojej praktyce lekarskiej?

category Zagadnienia ogólne comments dodaj komentarz

Ostatnio trafiło do mnie pytanie, kogo może zatrudnić lekarz w swojej własnej praktyce lekarskiej. Jak pisze zdezorientowany użytkownik mojej strony: „spotkałem się ze stanowiskiem, że nikogo, bo praktyka lekarska jest osobistą formą prowadzenia działalności gospodarczej i nie ma możliwości zatrudniania”. Zdaniem czytelnika tego bloga, jest to „absurdalne, bo sprowadza się do tego, że lekarz musi sam rejestrować pacjentów, sprzątać i leczyć”. Uprzedzając dalsze rozważania można stwierdzić, że niektóre praktyki lekarskie mogą zatrudniać osoby do wykonywania czynności pomocniczych, inne zaś nie.

czytaj dalej »

123414

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.