24.11
2013

Kim jest przedstawiciel ustawowy pacjenta?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Przepisy ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm., dalej: u.p.p.) oraz ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm., dalej: u.z.l.) w wielu miejscach posługują się pojęciem „przedstawiciela ustawowego” (zob. np. art. 31 ust. 2 u.z.l.; art. 32 ust. 2 u.z.l.; art. 9 ust. 2 u.p.p.), nie definiując tego pojęcia. Z tego względu w praktyce lekarze posługują się nim intuicyjnie i często pytają o jego precyzyjne znaczenie.

czytaj dalej »

24.11
2013

Jak udowodnić, że chory był informowany?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z ogólnymi regułami polskiego prawa cywilnego ciężar udowodnienia danego faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Oznacza to, że w przypadku sporu co do wykonania obowiązku informacyjnego, to na lekarzu spoczywa obowiązek udowodnienia jego wykonania. Należy bowiem zauważyć, że to lekarz wywodzi z udzielenia informacji skutki prawne: po pierwsze, że zgoda pacjenta była prawnie skuteczna (zgoda jest prawnie skuteczna, gdy zostanie poprzedzona informacją); po drugie, że wykonał jeden ze swoich obowiązków.

czytaj dalej »

24.11
2013

Jak przepisy różnicują zakres informacji udzielanych różnym podmiotom?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Zakres informacji o stanie zdrowia danego pacjenta udzielanych przez lekarza różnym osobom jest w przepisach wyraźnie zróżnicowany. Zasadniczo można wyróżnić dwie sytuacje: informowanie pacjenta i osób z nim związanych oraz informowanie innych osób i instytucji. Ta pierwsza sytuacja jest uregulowana w art. 31, a ta druga w art. 40 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm., dalej: u.z.l.). W tym opracowaniu odnoszę się tylko do informacji udzielanych w trybie art. 31 u.z.l. W przepisie tym wskazano, że lekarz musi udzielić informacji:

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy lekarz musi informować o działaniach niepożądanych przepisanych leków?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Tak. Dla każdego lekarza jest oczywiste, że leki mają działania niepożądane, które są opisane w ulotce dołączonej do leku. Równocześnie lekarze mają świadomość istnienia efektu nocebo – jeżeli pacjent wie, że może wystąpić dane działanie niepożądane, to przeważnie ono u niego wystąpi. Z tych powodów najczęściej nie informują pacjentów o działaniach niepożądanych leków.

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy zgody na zabieg może udzielić małżonek osoby nieprzytomnej?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm., dalej: u.z.l.), „Lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta, po uzyskaniu jego pisemnej zgody” (zob. także art.18 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.). Przepis ten jednoznacznie przesądza, że zgodę na zabieg może wyrazić jedynie pacjent, a więc osoba, która ma być danemu zabiegowi poddana.

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy wolno informować media o stanie zdrowia osoby znanej?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Osoba znana (polityk, sportowiec) trafia do szpitala i – co mniej lub bardziej zrozumiałe – wzbudza to zainteresowanie mediów. Przy takich okazjach widzowie różnego rodzaju serwisów informacyjnych dowiadują się o wielu szczegółach związanych ze stanem zdrowia tej osoby i wykonanymi wobec niej zabiegami. Pojawia się zatem pytanie, czy można mediom udzielać informacji o stanie zdrowia takiej osoby.

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy zgoda blankietowa jest ważna?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Zgoda blankietowa (zwana także zgodą in blanco) to oświadczenie pacjenta o wyrażeniu zgody podpisane bez wskazania przedmiotu zgody (np. rodzaju zabiegu leczniczego) oraz lekarza, wobec którego zostało złożone. Zgody takie funkcjonują jeszcze w niektórych szpitalach. Najczęściej zawierają one sformułowania w rodzaju: „wyrażam zgodę na wszelkie zabiegi lecznicze” lub „wyrażam zgodę na wszystkie niezbędne czynności medyczne”.

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy trzeba dołączać do pisemnej zgody informację udzieloną pacjentowi?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.) ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm.), jednym z warunków prawnej ważności zgoda wyrażonej na zabieg jest udzielenie pacjentowi informacji (na temat innych przesłanek ważności zgody pacjenta patrz: Kiedy zgoda pisemna nie jest ważna?). Jednakże przepisy nie wymagają, żeby lekarz udokumentował czy odnotował zakres i rodzaj udzielonej pacjentowi informacji. W jednym z niedawnych orzeczeń pogląd ten potwierdził sam Sąd Najwyższy, zauważając: „Natomiast informacja zapewniająca pacjentowi warunki do wyrażenie zgody uświadomionej nie wymaga formy pisemnej” (wyrok SN z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II CSK 117/10).

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy pacjenta należy informować o konsekwencjach odmowy zgody na zabieg?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Tak, przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm., dalej: u.z.l.) jednoznacznie wskazują, że: „Lekarz ma obowiązek udzielać pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych, leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu” (art. 31 ust. 1 u.z.l.). Z cytowanego przepisu wynika, że lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta m.in. o „dających się przewidzieć następstwach zaniechania” zastosowania danej metody diagnostycznej lub leczniczej.

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy lekarz może informować osobę bliską o stanie zdrowia pacjenta?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Tak, przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm., dalej: u.z.l.) przewidują nawet, że pewnych przypadkach lekarz ma obowiązek udzielić informacji osobie bliskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417, ze zm.; na temat pojęcia osoby bliskiej – patrz: Kim jest osoba bliska dla pacjenta w rozumieniu prawa?). Stosowanie do art. 31 ust. 6 u.z.l. osoba bliska może być informowana o stanie zdrowia pacjenta jedynie w trzech sytuacjach:

czytaj dalej »

24.11
2013

4 pytania o przeszczepy

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Czy na pobranie narządów do przeszczepu potrzebna jest zgoda dawcy?

 Nie, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (Dz.U.169.1411 ze zm.) „pobrania komórek, tkanek lub narządów ze zwłok ludzkich w celu ich przeszczepienia można dokonać, jeżeli osoba zmarła nie wyraziła za życia sprzeciwu”. W przepisie tym przesądzono, że do pobrania narządów od osoby zmarłej wystarczy, jeżeli się ona temu nie sprzeciwiła.

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy na badanie dna oka potrzeba zgody pisemnej?

category Zgoda i informowanie comments dodaj komentarz

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm.), „Lekarz może wykonać zabieg operacyjny albo zastosować metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko dla pacjenta, po uzyskaniu jego pisemnej zgody”. W świetle tego przepisu zgoda pisemna jest wymagana tylko w przypadku, gdy zaproponowana przez lekarza pacjentowi metoda leczenia lub diagnozowania wiąże się z podwyższonym ryzykiem dla pacjenta. Tym samym nie chodzi tutaj o jakikolwiek zabieg diagnostyczny lub leczniczy, ani nawet o zabieg związany z jakimś ryzykiem, lecz tylko o zabiegi związane z ryzykiem podwyższonym.

czytaj dalej »

24.11
2013

Jakie znacznie prawne mają komunikaty NFZ?

category ZUS, NFZ, recepty i refundacja comments dodaj komentarz

Narodowy Fundusz Zdrowia na swojej stronie głównej często zamieszcza różne komunikaty, które są następnie szeroko dyskutowane w środowisku lekarskim. Należy zatem zastanowić się, jaki jest charakter prawny tych komunikatów (np. komunikat w sprawie braku kar za nieprowadzenie dokumentacji medycznej recept pro auctore i pro familia czy komunikat w sprawie oświadczenia pacjenta o podleganiu ubezpieczeniu).

czytaj dalej »

24.11
2013

Kiedy można uznać, że wiedza medyczna jest aktualna?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm., dalej: u.z.l.), „Lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością”.

czytaj dalej »

24.11
2013

Jakie informacje są objęte tajemnicą lekarską?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm., dalej: u.z.l.) nie wprowadzają klasycznej definicji tajemnicy lekarskiej, jednakże w art. 40 ust. 1 u.z.l. jednoznacznie wskazano zakres informacji objętych tą tajemnicą. Zgodnie z tym przepisem, „Lekarz ma obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu”. Tajemnicą zawodową objęte są zatem wszystkie informacje związane z pacjentem i uzyskane w związku z wykonywaniem zawodu.

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy można powiadomić rodzinę pacjenta o tym, że jest on nosicielem wirusa HIV?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

W art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm., dalej: u.z.l.) wprowadzono obowiązek lekarza do przestrzegania tajemnicy lekarskiej (odpowiada mu prawo pacjenta do tajemnicy z nim związanych – art. 13 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 ze zm.). W art. 40 ust. 2 u.z.l. określono także wyjątki od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej. Jednym z nich jest sytuacja, w której zachowanie tajemnicy „może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób” (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.z.l.).

czytaj dalej »

24.11
2013

Czy wezwany jako świadek lekarz może zeznawać w prokuraturze?

category Odpowiedzialność comments dodaj komentarz

Ostatnio otrzymałem ciekawe pytanie od użytkowniczki portalu. Pacjent złożył do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez użytkowniczkę przestępstwa, polegającego na wykonaniu zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta (przestępstwo z art. 192 k.k.). W związku z tym lekarka ta otrzymała wezwanie do prokuratury w celu złożenia zeznań (jako świadek). Na tym etapie postępowania prokuratura wzywa każdego jako świadka, bowiem dopiero gromadzi materiał dowodowy, który posłuży ewentualnemu aktowi oskarżenia. Jednakże lekarka trafnie zauważyła, że będąc lekarzem jest zobowiązana do zachowania tajemnicy zawodowej, która zakazuje jej ujawniania informacji o pacjencie. Postawiła zatem pytanie, czy ona może zeznawać w prokuraturze.

czytaj dalej »

111121314

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies i zastrzeżenia prawne.